Ana içeriğe atla

Gün, faizi sıkı tutma günü


Uludağ Ekonomi Zirvesi’nde sorularımızı yanıtlayan Hakan Ateş, küresel piyasalarda ezber bozan gelişmeler yaşandığına dikkat çekerek, “Gün faizi sıkı tutma dönemidir. Faizlerin topyekûn aşağı hareketi enflasyonun bunu desteklemesiyle mümkün. Her şey stabilize olduğunda faizler de düşecektir” dedi.




DenizBank Genel Müdürü Hakan Ateş, doların rekor üstüne rekor kırdığı dönemde piyasaların üç kritik gündemi olan Merkez Bankası’nın faiz kararı, Fed toplantısı ve Fitch’in not güncellemesi ile ilgili öngörülerini Cumhuriyet’e açıkladı. Uludağ Ekonomi Zirvesi’nde sorularımızı yanıtlayan Ateş, hem küresel ekonomi hem de Türkiye ekonomisi üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Merkez iyi yönetti

ABD’de faiz artışı yaklaşırken gelişen piyasalar da çalkantılı bir döneme girdi. Türkiye’de kurun çok artmasını neye bağlıyorsunuz?

Küresel ezber bozan gelişmeler oluyor. Avrupa da Amerika da Avro/doların bu kadar baş aşağı gideceğini beklemiyordu. Büyümenin düştüğü bir ortamda yaşıyoruz. Avrupa’da halen yapısal reformları hayata geçirecek bir dirlik ve dirayet yok. Dünyada mahir yönetimin önemi çok arttı. Türkiye’ye gelirsek para politikaları doğru yönetiliyor ve yerli yerinde. Para politikası tamamen beklenti yönetimi ile ilgili bir şeydir. Münakaşaların yarattığı köpüğü artık bir tarafa bırakırsak Merkez Bankası bu işi iyi yönetti. Sepet bazında TL’deki aşınma yüzde 6’lar civarında. Dolarda yükselme oldu ama Avro da çok değer kaybetti.

Kurlardaki oynaklık ekonomiye nasıl yansıyacak?

Her ne kadar petrol fiyatları düştü, cari açığımız da çok azaldıysa da çok iyi yansımıyor. Enerjiyi dolarla ithal edip malı ağırlıklı olarak Avro ile satıyorsunuz. Dolayısıyla Türkiye şöyle bir açmazla karşı karşıya. Eskiden ‘Türkiye 60-70 milyar dolarlık bir cari açığı yönetir’ diyorduk çünkü ihracatımız artıyordu. En büyük alıcımız Avrupa’da sorunlar var. ‘İhracatımız artar mı?’ sorusu sormaya başladığımız bir noktaya gelirsek 50 milyar dolarlık cari açığı yönetmek bile sorun yaratabilir. Onun için yurt dışı yatırımcıya daha fazla muhtacız. Onları cezbetmek için de ekonomik ve politik stabilite gerekiyor. Geleceğini görmesi gerekiyor ve hukuk gerekiyor.

Salı günü Merkez faiz kararını açıklayacak. Beklentiniz nedir?

Para Politikası Kurulu’nda ne olacağını kestirmek zor ama gün faizi sıkı tutma dönemidir. Her şey stabilize olduğunda faizlerde düşecektir. Bizim mali göstergelerimize göre 100 baz puan ve üzerinde düşecek gibi duruyor.

Merkez Bankası ile ilgili faiz tartışmaları şu anda durulmuş görünüyor. Bu işin tatlıya bağlanması en çok size mi yaradı?

Şüphesiz. Gerilim kimin işine yaramış ki. Herkese zarar. Birlik- beraberlik, tek seslilik son derece önem taşıyor.

Faiz indirimine hazırlayan şartlar sizce neler?

Enflasyon beklentisi 6’larda kalırsa faiz artışı beklenmez. Faizlerin topyekun aşağı hareket etmesi beklentiyi yönetmek ve enflasyonun bunu desteklemesi ile mümkün.

Fed’in çarşamba günkü toplantısından nasıl mesajlar çıkar?

Doların birdenbire çok güçlenmesi öyle sanıyorum ki Fed Başkanı Janet Yellen’in bu defa yapacağı toplantıda daha da yumuşamasına ve tapering ya da faizlerin yükselme olasılığının biraz daha ötelenmesine yol açacaktır. Avro/doların 1.0’ın altına düşmeye devam etmesi Amerika’dan tedbir getirir. Bu kadar güçlü bir dolar kimsenin işine gelmez. Müdahale ederler diye düşünüyorum. Avro/dolar, 1.0-1.1 arasındaki bölgede gidip gelecektir.

Kredi talebi zayıf

Sanayi üretimi ve kapasite kullanımı da çok düşük geldi. Bu durum kredi talebine nasıl yansıyor?

Üretim dataları da çok iyi gelmiyor. Kredi talebi çok kuvvetli değil. Biraz zayıflama eğilimi var. Hane halkında borçlu olan kesim borcunu çevirmek için talebi var. Bireysel kredilerde ve kredi kartlarında ciddi bir artıştan söz edemiyoruz. Zaten taksitli kart bakiyesi küçülüyor. KOBİ’lerde de hareketlilik zayıfladı. Büyük projeler dışında sanayide kredi talebi o kadar canlı diyemem.

Fitch cuma günü Türkiye ile ilgili ne karar verecek sizce?

Nota dokunulmasının olanağı yok. Daha iyiye gitmeyeceği açık, daha kötüye de gitmez.





Fed, faiz, dolar üçgenine sıkıştık

Türk Ekonomi Bankası (TEB) Genel Müdürü Ümit Leblebici, ekonomide ana gündemin sadece Fed, dolar ve faizin üçgenine sıkıştığına dikkat çekerek “Ülkeye dışarıdan uzaylılar gelip baksa 1 günlük ekonomi. Dolar yukarı gidiyorsa ekonomi süper kötü, aşağı gidiyorsa süper iyi. Bir güne sıkıştırdık her şeyi” dedi.

Uludağ Ekonomi Zirvesi’nde gazetemizin sorularını yanıtlayan Leblebici, Fed’in faiz artırımının tek başına önemli olmadığını piyasaya verilen likiditenin geri çekilmesinin daha önemli olduğunu kaydederek “Likiditeyi geri çekerse siz ekstra bir likidite fiyatı ödüyorsunuz. Şu anda herkes pozisyonu yeniden ayarlamaya çalışıyor” diye konuştu.

Merkez Bankası’nın yarın açıklayacağı faiz kararıyla ilgili ise “Faiz indirimine gidecek bir trend var. Bu demektir ki TCMB zaman buldukça faizleri indirecektir. Merkez Bankası’nın elindeki veri setinde benim bilmediğim bir bilgi olabilir. O zaman bir toplantıda durmayı tercih edebilir. Toplamda Merkez’in faiz indirme eğilimi yavaş yavaş kendini gösterecektir” dedi.

ABD’nin faizi artırdığı bir ortamda dolara dönmenin matematiksel olarak daha doğru olduğu fikriyle herkesin dolara koştuğuna da işaret eden Leblebici, “Avro/dolar paritesi biraz daha aşağı gelebilir ama bir süre sonra dengeyi başka bir yerlerde sağlaması gerekir. Paritenin 1.0’in altına gitmesi fazla satış gibi olur diye düşünüyorum. Bakarsınız 0.80’e gider ama datalar o kadar kötü gelmeye devam edebilir ki o zaman 0.60’a gittiğini de görürsünüz” yorumunda bulundu.







Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre