Ana içeriğe atla

Piyasa Notları: Fed günü kurtardı

Kırılganlığı en yüksek ülkeler olan G. Afrika, Brezilya ve Türkiye, Fed’in faiz artırımını yavaşlatması kararından en olumlu etkilenen ülkeler oldu. Rüzgâr tersine dönünce reform yapmayan kaybedecek.
 
 
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırımlarını yavaşlatma kararının ardından küresel piyasalarda özellikle de kırılganlıklarıyla bilinen gelişen ülkelerde iyimserlik rüzgârı esiyor. Dolardaki küresel düşüş bir dönem daha devam edecek gibi gözükse de Fed er ya da geç faiz artırımı yapacak ve dolar yükseldiği anda bu ülkelerin potansiyeli üzerine adeta bir kapak gibi oturacak. 
 
Dolar endeksi, Fed’in faiz artırımına gitmediği ve faiz artış tahminlerini düşürdüğü 16 Mart Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından bu yana yüzde 2.4 değer kaybetti. Aynı dönemde Türk lirası da dolar karşısında yüzde 3.45 değer kazandı. Diğer gelişmekte olan ülke para birimlerine bakıldığında dolara göre en fazla artışın Güney Afrika randında olduğu görülüyor. Güney Afrika randı bu dönemde yüzde 9 yükseldi. Brezilya reali yüzde 6.67, Rus rublesi yüzde 4.49, Polonya zlotisi yüzde 3.52, Meksika pezosu yüzde 3.37, Çek korunası yüzde 2.35, Macar forinti yüzde 2 arttı.
 
Çalkantılar kapıda
Uzmanlar mevcut dönemde küresel iyimserliğin etkisiyle gelişmekte olan piyasalara fon akışı artsa da uzun dönemde iyi ve kötü hikayelerin ayrılacağını ifade ediyor. Özetle bu dönemi reform yaparak mevcut kırılganlıklarını azaltmak için değerlendirmeyen rüzgâr tersine döndüğünde kaybedecek. Güney Afrika, Brezilya ve Türkiye’nin kırılganlığı en yüksek ülkeler arasında gösterilmesi ise zayıf dolar devrinin sonuna gelindiğinde bu ülkelerin büyük çalkantılara maruz kalabileceğinin bir habercisi. 
 
Türkiye’de hükümetin göreve geldiğinde sunduğu reform paketi hâlâ inandırıcılıktan uzak. Son verilere göre büyüme tüketim odaklı olmayı sürdürüyor. Doğrudan yatırımlarda iyileşme yok. Enflasyon hedeflerden uzak yüksek seyrini sürdürürken, faizler düşük, ihracat pazarları daralıyor. Diğer yandan siyasi ve jeopolitik riskler yatırımcıları korkutuyor. Türk lirasının dolar karşısında en fazla yükseliş sağlayan para birimleri arasında beşinci olması da aslında içerideki risklerin yatırımcı üzerindeki olumsuz etkisini gösteriyor.


36.8 milyar dolar geldi
Uluslararası Finans Enstitüsü’ne göre (IIF) gelişmekte olan piyasalar, mart ayında 36.8 milyar dolarla Haziran 2014’ten beri en büyük yabancı portföy girişini yaşadı. En büyük sermaye girişleri ise Asya’da gerçekleşti.
 
IIF’nin raporunda, “Gelişen piyasaların temel ekonomik görünümünde fazla bir gelişme görülmezken, mart ayındaki artışın esas olarak Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) 16 Mart’ta verdiği güvercin sinyaller sonrasında küresel risk iştahının artışı ve daha düşük vadeli piyasa faiz oranlarından kaynaklandığı görülüyor” denildi.
 
Gelişen piyasalara marttaki sermaye akışı şubatta 5.2 milyar dolardı. Merkez Bankası verilerine göre ise 25 Mart’a kadar olan dört haftalık dönemde Türkiye piyasalarına sadece 1 milyar 690 milyon dolarlık giriş oldu.

Borsa kazandırdı
Bu hafta Avro/TL yüzde 0.25 yükselişle 3.2180 liraya ulaşırken, dolar/TL en düşük 2.8144 lirayı gördüğü haftada yüzde 1.53 düşüşle 2.8240 liradan kapandı. Yatırım araçları arasından en fazla değer kazanan ise yüzde 1.23 ile borsa oldu. Borsa haftayı 82 bin 359 puanda tamamladı. Cumhuriyet altını yüzde 0.93 düşüşle 745 liraya, 24 ayar külçe altının gramı da yüzde 1.51 düşüşle 110.80 liraya geriledi.
 
10 yıllık ve 2 yıllık tahvil faizlerinin tek haneyi gördüğü haftada, Brent petrolün varil fiyatı da dolardaki değer kaybının etkisiyle 40 doların üzerine çıksa da bu seviyelerde tutunamayarak haftayı 38.65 dolardan kapattı. Gelecek hafta piyasaların seyrinde ABD Merkez Bankası, dolar ve petrol fiyatları belirleyici olacak. Türkiye’de ise pazartesi günü mart ayı enflasyon rakamları açıklanacak.
 

 

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre