Ana içeriğe atla

Esnaf, pandemide ayakta kalmak için düzenleme talep ediyor

Pandemi nedeniyle gelir kaybı yaşayan esnafın ertelenen borç ödemeleri, ikinci kapanma dönemine denk geldi. Uzmanlara göre yeniden mücbir sebep hali ilan edilerek nakit desteğini içeren düzenlemeler yapılmalı.


Türkiye'de Covid-19 vaka sayılarının artması üzerine İçişleri Bakanlığı'nın genelgesiyle çok sayıda işletmenin faaliyetleri durduruldu ya da kısıtlandı. Bu durum, normalleşme döneminde bile finansal güçlükleri aşamayan işletmelerde yeni sıkıntılar doğurdu.

Restoranların tamamen paket servise geçmesi, hafta içi ve hafta sonu uygulanan sokağa çıkma kısıtlamaları bazı işletmelerin gelirlerini tamamen ortadan kaldırıyor.

Uzmanlar, güç durumda olan esnaf ve KOBİ'lerin mali yükümlülüklerinin ertelenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Yükümlülükler ertelenmeli talebi

DW Türkçe'ye konuşan Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi ve vergi hukuku uzmanı Dr. Bumin Doğrusöz, "Mesela masa müşterisi olan 200 bine yakın restoran var. Bunlar şu anda hizmet veremiyorlar ve gel al veyahut da paket servisi ile şu anda masa müşterisi potansiyelinin yüzde 20'sini yakalamış vaziyetteler. Onlar için yeniden mücbir sebep ilan edilmesi gerekiyor" diyor.

Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. A. Bümin Doğrusöz

Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. A. Bümin Doğrusöz

24 Mart'ta İçişleri Bakanlığı'nın genelgesiyle faaliyetlerine geçici süreliğine ara verilmesine karar verilen işyerleri için mücbir sebep hali ilan edilmiş, 1 Nisan ile 30 Haziran 2020 tarihleri arasındaki vergi yükümlülükleri yılın son üç ayına ertelenmişti.

Geri ödemeler başladı

Doğrusöz, ikinci kapanmanın tam da ertelenen KDV ve SGK prim ödemelerinin yapılacağı döneme denk geldiğine dikkat çekiyor. Bu borçların 17 Kasım'da yürürlüğe giren 7256 Sayılı Kanun'la getirilen borç taksitlendirilmesi ve yapılandırılmasının kapsamına alınmadığına işaret eden Doğrusöz, "Bu nedenle şu anda hem cari dönemi ödemeleri gerekiyor. Hem mücbir sebep dolayısıyla ertelenenleri ödemeleri gerekiyor. Bir de bu dönemde iş yapamadan vergi borçları ortaya çıkıyor. Ayrıca eski borçları yapılandırmadıkları takdirde Ocak ve Şubat'ta o taksitleri de ödemeleri gerekiyor ki, küçük esnafın veyahut da KOBİ'lerin bu yükün altından kalkmaları mümkün değil gibi gözüküyor" yorumunu yapıyor.

50 bin liraya kadar kredi verilmişti

Nisan ayında pandemi önlemleri kapsamında kamu bankaları aracılığıyla işletmelere 50 bin liraya kadar 6 ay geri ödemesiz düşük faizli kredi verilmişti. Bu kredilerin geri ödemeleri ise Eylül ayı itibarıyla başladı. Esnaf ve KOBİ'lerin mücbir sebep kapsamında ertelenen KDV ödemeleri Ekim, Kasım, Aralık; SGK prim ödemeleri de Kasım ve Aralık döneminde yapılıyor.

17 Kasım'da yürürlüğe giren 7256 Sayılı Kanun kapsamında geçmiş dönem vergi ve SGK borçlarını yapılandıran esnaf ise vergi borçlarının ilk taksit ödemesini 1 Şubat 2021 ve SGK borçlarının ilk taksit ödemesini 1 Mart 2021'de yapmak zorunda. Çok sayıda esnaf ve işletme kapanma döneminde satış yapamayacağı için yapılandırma yapsa dahi, taksitlerini ödeyemeyeceğini düşünüyor.

KESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken

KESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken

DW Türkçe'ye konuşan Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, pandeminin ilk dalgasında yaklaşık iki buçuk ay kapalı kalan esnafın durumunu şu sözlerle anlatıyor: "Restoranlar, lokantalar, kahvehaneler, kafeler ve açılıp kapanma saatleri farklılığına uyan diğer işletmeler çok zor durumda kaldı. Örneğin okullar uzaktan eğitime başlayınca çocuklarının giysisini, kırtasiyesini alamadı. Dolayısıyla servis araçları iş yapamaz hale geldi. Yine minibüsler, otobüslerdeki pandemi kurallarına uygun mesafe aralıkları bir mağduriyet yarattı. Sosyal güvenlik primini dahi yatıramıyor esnaf ve dolayısıyla zor durumda."

Nakit desteği şart

Mart-Haziran kapalılık döneminde kredilerle ayakta kalmaya çalışan işletmelerin, yeni dönemde krediden çok daha fazlasına ihtiyacı olduğunu vurgulayan Palandöken'e göre gelir kaybı yaşayan işletmeler için nakit desteği şart.

TESK Başkanı, "Her dükkana, yanında çalışanların asgari ücreti tutarında bir gelir elde etmesi için bir destek verilmesi lazım. Ayrıca o iş yerine kira, stopaj, doğalgaz, elektrik gibi desteklerin verilmesini talep ediyoruz. Bugüne kadar sadece kredilerle desteklenme 8 aylık sürede belki biraz rahatlatır gibi oldu ama ikinci dalgada esnafı daha da mağdur durumda bıraktı" diyor.

Faizsiz erteleme talebi

Mücbir sebep kapsamında vergi, prim, kredi borçlarının yeniden ve faizsiz olarak ertelenmesini talep ettiklerini söyleyen Palandöken, borç yapılandırmasının da en az 6 ay ödemesiz 60 ay vade olarak yeniden düzenlenmesi ve yüzde 70'i kiracı konumunda olan esnafa kira desteği verilmesi önerisinde bulunuyor.

Ticaret Bakanlığı'nın bu konuda çalışmalar yürüttüğünü ifade eden Palandöken, bu süreçte bir destek verilmezse esnafın ayakta kalma şansının zor olduğunu vurguluyor.

Pandeminin birinci dalgasında nispeten düşük faizli kredi alarak ayakta kalmaya çalışan esnaf ve şirketleri yükselen faizler nedeniyle de daha zor bir dönem bekliyor. Uzmanlara göre, küçük işletmelerin bu süreçte daha fazla zarar görmemesi için mali yükümlülüklerin ertelenmesini ve yeni destekleri içeren düzenlemeler şart.

Esnaf, pandemide ayakta kalmak için düzenleme talep ediyor - DW Türkçe







Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre