Ana içeriğe atla

Analiz: Ya kur ya faiz vuracak

Kur ve enflasyonu frenlemek için yapılacak faiz artışı yüksek maliyet olarak geri dönecek.


Piyasaların merakla beklediği Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz kararı bugün açıklanacak. Ekonomistler politika faizinde 100-125 baz puan artırım bekliyor. Faiz artırımı beklentileri üç ana neden etrafında şekilleniyor: Kurdaki sert artış, bununla birlikte yüzde 15’leri aşan enflasyon ve TCMB’nin bağımsızlığı konusu.

Politika faizinin yüzde 17.75’ten yüzde 19’a yükseltilmesi bekleniyor. Politika faizi Merkez’in haftalık borç verme faizini ifade ediyor. Peki Merkez faizleri artırırsa tüketiciyi neler bekliyor? Bunun üç ana etkisinden söz edilebilir: enflasyon , kur ve krediler.

Enflasyonu aşağı çeker
Merkez bankaları enflasyon artacak endişesi taşıyorsa faizi yükseltiyor. Faiz artışıyla yatırımlarla toplam harcamalar azalırken, toplam talep düşüyor. Bu da enflasyonun düşmesine katkı sağlıyor. Zira Merkez’in birinci hedefi fiyat istikrarını sağlamak.

Öte yandan hükümetler tahvil-bono satarak bütçe açıklarını finanse ederler. Ancak piyasada oluşan faiz oranı Merkez Bankası faizinden yüksekse bankalar Merkez Bankası’ndan borçlanmayı sürdürür. Bu da Merkez Bankası’nı enflasyona katkı sağlar hale getirir. Türkiye’de son dönemde Hazine’nin iki yıllık tahvili faizleri yüzde 20.51’e kadar çıkmıştı. Bu da politika faizinden 276 baz puan yüksek. Faiz artırımıyla piyasada para talebi azalacak ve likiditenin azalmasıyla TL’deki düşüşün önüne geçilecek. Bu da tahvil fiyatlarını yükseltirken Hazine bonosu faizleri düşecek.
Kredi faizleri yükselir
Faiz artırımı bankaların maliyetlerinin artması anlamına geliyor. Bu da kredi faizlerine yansıyor. Artan borçlanma maliyetleri yatırımları sekteye uğratabilir, büyümeye ve istihdam piyasasına negatif yansıyabilir. Sonuçta Merkez faizi artırsa da artırmasa da mevcut ekonomik durum faturanın yine yurttaşa çıkacağını gösteriyor.

ARTIRIM OLMAZSA...
1-  Son bir yılda TL, dolar karşısında yüzde 20 eridi. Piyasalar yeni ekonomi ekibini ve TCMB’nin bağımsızlığını test ediyor. Son enflasyon verisine rağmen faiz artışı olmazsa yatırımcıların güveni daha da zedelenecek. Böyle bir durumda sıcak para kaçışıyla kurdaki artış hızlanabilir.
2- Kurdaki artış yüksek döviz borcu olan şirketlere olumsuz yansırken bu durum yatırımların yavaşlamasına ve işten çıkarmalara neden olabilir.
3-Haziranda enflasyon yüzde 15’in üzerine çıkarak 14 yılın zirvesine ulaştı. TCMB en son yılsonu enflasyon tahminini yüzde 12.28’den 13.88’e yükseltti. Faiz artırımı gelmezse kur yeni rekorlar kırabilir. Bu da yüksek enflasyon olarak geri döner. kur yüzde 10 artarsa enflasyon 1.5 puan artıyor.

FAİZİ YÜKSELTİRSE...
1-Kredi ve mevduat faizleri, 9.5 yılın zirvesinde. Faiz artırımı olursa özellikle konut, taşıt, ihtiyaç kredisi faizlerinde artış daha da ivmelenecek. Tüketici yüksek faizden borçlanacak.
 2-Kredi faizlerindeki artış tüketimin ötelenmesine neden olur. Özellikle beyaz eşya, otomotiv, kişisel tüketim bundan etkilenebilir. Tüketimin ötelenmesi iç talebi ve hanehalkı harcamalarını azaltarak büyümeyi traşlayabilir.
 3-Merkez Bankası faiz artımında bulunduğunda yatırımcı risk alıp işlerini büyütmek yerine risksiz yatırım olan yüksek faizi tercih eder. Her 100 baz puan faiz artışının reel sektöre getirdiği yük yaklaşık 10-10.5 milyar TL olarak hesaplanıyor. Bu durum yatırımların ve büyümenin yavaşlamasına neden olarak işsizliği artırabilecek etken.

http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/ekonomi/1035255/Piyasalar_bugunu_bekliyor_ama_ya_kur_vuracak_ya_faiz.html






Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre