Ana içeriğe atla

Haftanın Ülkesi: Hollanda'da ekonomi sağ popülizmi kırdı

Hollanda’da ekonominin diğer Avrupa ülkelerine göre daha iyi durumda olması, aşırı sağ popülizm dalgasına set çekti. Yeniden seçim yarışına giren Liberal Rutte görevde kaldı.


Hollandalı seçmenler, göçle ilgili tartışmaların yaşandığı ve ülkenin Avrupa Birliği ile olan ilişkilerin sorgulandığı bir dönemde sandık başına gittiler. 2008-2009 küresel finansal kriz ve ardından gelen kemer sıkma politikaları, düşük büyüme, tırpanlanan maaşlar ve işsizlikle birlikte milyonların öfkesine dönüşürken, tepkisel bir söylem olarak ortaya çıkan aşırı sağ popülizmin yükselişini de beraberinde getirdi.

Britanya’daki Brexit oylamasını popülistlerin kazanmasından ve Donald Trump’ın ABD Başkanlığına seçilmesinden sonra sırada Hollanda vardı. Anketler Geert Wilders’in liderliğindeki göç ve İslam karşıtı aşırı sağcı Özgürlük Partisi’nin (PVV) seçimden oylarını artırarak çıkacağını gösteriyordu. Hatta İngiltere’den sonra Hollanda’nın da Avrupa Birliği’nden çıkacağına dair kaygılar artmıştı.

Yeniden seçilmek için yarışa giren Başbakan Mark Rutte’nin seçim kampanyasının merkezinde ise ‘ekonomi’ yer alıyordu. Sonuç olarak Rutte’nin lideri olduğu Halkların Özgürlük ve Demokrasi Partisi (VVD) seçim yarışında galip geldi. Dolayısıyla zaferde en büyük etmen de Hollanda ekonomisinin gidişatı oldu. 

Sandık başında yapılan anketler gösterdi ki seçmenin kararında en önemli payı ekonomik performans aldı. Rutte’ye oy veren seçmenlerin yüzde 81’i  VVD’yi tercih etmelerinde ekonominin rol oynadığını belirttiler. Türkiye ile yaşanan diplomatik kriz ise oy tercihlerini etkileyen bir diğer unsur oldu. Yine anket sonuçlarına göre seçmenlerin yüzde 34’ü VVD’ye oy vermelerine neden olarak Rutte’nin diplomatik krizi başarılı bir şekilde yönetmesini gösterdi.



Ortalamadan hızlı
Peki Rutte döneminde ekonomi nasıl bir performans gösterdi ki Hollanda aşırı sağ popülizme yenik düşmedi? Küresel finansal krizden Hollanda da etkilenmiş, 2011 ve 2012’deki resesyonun ardından Rutte de harcama kesintilerine gitmişti. Wilders’in yükselişindeki en büyük etmen de zaten en yoksul kesimin ödediği bedel oldu. Ancak bu, aşırı sağ partinin geniş kesimlerin desteğini alması için yeterli olmadı. Uygulanan politikaların ekonomik iyileşmeye yardımcı olduğunu gösteren veriler, toplum genelinin oy tercihini etkiledi.

Avrupa İstatistik Kurumu’nun (Eurostat) ön verilerine göre Hollanda ekonomisi 2016’da yüzde 2.1 büyüdü. Bu, AB ortalamasından daha hızlı ve ABD tarafından kaydedilen yüzde 1.6’lık büyümeden daha yüksek. Ekonomi böylelikle 2007’den beri en iyi performansını yakaladı ve 11 çeyrektir kesintisiz genişlemiş oldu. Zayıf Avro ise Hollanda’nın ihracatına yardımcı oldu.

Gelirler daha eşit
Hollanda’da gelir eşitsizliğini gösteren gini katsayısı 0.28 ile, 0.29 olan Almanya ve Fransa, 0.35 olan Britanya ve 0.39 olan ABD’nin gerisinde kaldı. Gini katsayısı katsayısı küçüldükçe gelir eşitsizliğinin azaldığını gösteriyor. Yani Hollanda’da gelirler bu ülkelere göre daha eşit. İşsizlik de son beş yılın en düşük seviyesine inerek ocak ayında yüzde 5.3’e kadar geriledi. Genç işsizlik yüzde 9.7 seviyesinde. Ülkede kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 40’ın altında bulunuyor.


Özetle, ekonominin görece iyi performansı Hollanda’yı sağ popülizmin eşiğinden kurtardı. Böylece Hollanda genel seçimleri, mayıs ayında Fransa’da yapılacak olan cumhurbaşkanlığı ve eylüldeki Alman meclis genel seçimlerine de önemli bir sinyal vermiş oldu. 



Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre