Ana içeriğe atla

Piyasa Notları: Fed doları eritti

Fed’in faiz artışına gittiği tarihten bu yana dolar endeksi yüzde 5’in üzerinde düştü. ABD ekonomisinin toparlandığına yönelik soru işaretleri doların zayıflamasına yol açıyor.






Piyasalar aylardır ABD Merkez Bankası (Fed) ile yatıp kalkarken, Fed’in faiz artışına gittiği Aralık 2015’ten bu yana dolar endeksi yüzde 5.22 düştü.

Fed’in faiz artıracağına ilişkin beklentilerin azalması ve ABD büyümesinin beklenenden düşük çıkmasıyla birlikte doların neredeyse tüm para birimleri karşısında değer kaybetmesi, ABD öncülüğündeki toparlanmaya dair güveni sorgulatıyor. Aralık 2015’te Fed’in bu yıl 4 kez faiz artırımına gideceğini öngören analistler beklentilerini 2’ye kadar indirdi. 

Bloomberg Dolar Spot Endeksi nisan ayında yüzde 1.9 geriledi ve Nisan 2014’ten bu yana en uzun süreli düşüş trendini kaydetti. 

Haziran kritik
Aynı dönemde gelişen para birimleri de değer kazandı. Güney Afrika Randı yüzde 7.5 yükselişle ilk sırada yer alırken, bu para birimini yüzde 6.5 değer artışıyla Brezilya Reali ve yüzde 5.6 yükselişle Rus Rublesi izledi. Türk Lirası ise ekonomideki mevcut riskler nedeniyle dördüncü sırada yer alabildi.

Fed bu ayki toplantısında faiz oranlarını değiştirmeyerek sabit tutarken, haziran ayında bir faiz artışı için kapıyı açık bıraktı. Uzmanlara göre piyasalarda esen iyimserlik rüzgârı geçici.

Yıl sonunda devalüasyon bekleniyor
Dolar/TL’deki düşüş trendine rağmen ekonomistler doların bu seviyelerde kalabileceğini düşünmüyor. Piyasa analistlerinin sene sonu dolar tahminleri hâlâ 3.10-3.30 TL arasında. Bu da yıl sonuna doğru bir devalüasyonun gerçekleşeceğini gösteriyor. 

Özellikle yılın ikinci yarısından sonra Fed’in adımlarını hızlandıracağını düşünen ekonomistler gelecek faiz artırımlarıyla birlikte dolar/TL’nin de yükseliş trendine gireceğini düşünüyor. Merkez Bankası’nın bu nedenle faiz indirimi kararı alırken ince eleyip sık dokuması gerektiğine dikkat çeken ekonomistler, koridorun üst bandındaki seviyenin piyasalardaki oynaklığa karşı bir tampon görevi görmesinin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade ediyor. Üst bantta indirimler devam ederse TL’nin korunamayacağına dair endişeler artıyor.



Dolar/TL geçen haftayı 2.7960 seviyesinden kapattı. Buna göre yıl sonunda dolar/TL 3.10’a çıkarsa, TL yüzde 10.9 değer yitirecek. Doların 3.30’a çıkması halinde tablo daha vahim olacak. Böyle bir durumda TL yüzde 18 eriyecek. 


5 BÜYÜK RİSK
1. Kredi riski büyüyor: Kredi mevduat oranı yüzde 115’lere ulaşan bankalar için kredi verecek fon bulma konusunda zorluklar gündeme gelebilir. Bankaların kısa vadeli dış finansmana bağımlılığı sürüyor ve bu durum ekonomik şoklara karşı risk oluşturuyor. 

2. Bütçe dengesi tehlikede: Cari transferler geçen ay Mart 2015’e göre yüzde 51 arttı. Ocak- Mart dönemindeki artış yüzde 29.9’a ulaştı. Sosyal güvenlik açık finansmanındaki artış da yüzde 1726’ya ulaştı. Uzmanlara göre tedbir alınmaz ise bütçe dengesi zarar görecek.

3. Sermaye kaçışı: Türkiye’de kurumların bağımsızlığı ile ilgili soru işaretleri sürüyor. Merkez Bankası’ndaki son atamalar siyasetin ön planda olduğu izlenimini perçinlerken, uluslararası kuruluşlara göre para politikası kararlarında enflasyon ikinci planda ve TCMB politikalarındaki kredibilite sorunu nedeniyle Türkiye sermaye donma riskiyle karşı karşıya kalabilir. 

4. Büyüme sorunlu: İhracatta aşağı yönlü trend devam ederken büyümenin tüketim odaklı olduğuna dair uyarılar sürüyor. Sürdürülebilir büyümeyi sağlayacak yapısal reformların gerçekleştirilmemesi nedeniyle uluslararası kurumlar büyüme tahminleri hâlâ hükümetin OVP öngörülerinin altında.

5. Petrol fiyatları yükselecek: Son haftalarda hızla artan petrol fiyatlarındaki yükselme eğiliminin devam etmesi, enflasyon ve ithalat açısından yeni bir risk olarak karşımızda çıkıyor. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre petrol fiyatları yıl sonunda 60 dolara ulaşacak.






Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre