Ana içeriğe atla

Suriye'de muhalifler TL'ye geçti



AKP iki gümrük düzenlemesiyle sınırlarda kontrolsüz para akışının yolunu açtı. Suriyeli muhalifler TL’ye geçerken Türkiye’den para giriş çıkışı kolaylaştı. Düzenleme terör örgütlerinin para giriş çıkışı yapmasına imkân veriyor.





AKP, dünya kamuoyuna IŞİD’e savaş açtığını ilan ederken, seçim öncesi ve seçimlerin hemen ardından getirdiği iki gümrük düzenlemesi Türkiye sınır kapılarını terörün finansmanına açtı.

Gümrüklerden nakit para giriş çıkışıyla ilgili yapılan düzenlemeleri Suriyeli muhalif grupların TL’ye geçişi takip etti. Bu da akıllara düzenlemelerin odağında Suriyeli muhaliflerin olup olmadığı sorusunu getirdi.

Kaynak sorulmuyor
Bakanlık, genelgelerin “sadece ve sadece girişi serbest olan paraları ilgilendirdiğini” açıklasa da, düzenlemeler, kaynağı ile ilgili herhangi bir kısıt olmadığı için IŞİD’den Nusra’ya pek çok terör örgütünün sınırdan para giriş çıkışı yapmalarına olanak tanıyor.

MİT tırlarında Suriye’ye giden silahlarla ilgili de AKP önce ilaç ve gıda yardımı yolladıkları iddiasında bulunmuş, daha sonra silahların Türkmenlere gönderildiğini öne sürmüştü. Ancak silahların Suriye’deki terör gruplarına gittiği ortaya çıkmıştı.

Art arda iki genelge
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, 15 Nisan’da yaptığı genelge değişikliğiyle gümrük giriş noktalarından hiçbir beyanda bulunmadan yurda nakit para getirilmesine imkân tanıdı.
Seçimlerden bir gün sonra ise 25 bin TL ve 10 bin Avro kadar paranın, yolcu beraberinde nakit olarak çıkarılması serbest hâle getirildi.

Genelgelerin ardından Suriyeli “muhalifler” kontrol ettikleri bölgelerde TL kullanmak için plan hazırladıklarını duyurdu. 8 Temmuz’da çıkan haberlerde Suriye ekonomisini yıpratmak isteyen muhalif grupların Suriye Lirası yerine Türk Lirası kullanma kararı aldığı belirtildi.
Konuyla ilgili sorularımızı yanıtlayan eski bir üst düzey Merkez Bankası yetkilisi, muhaliflerin TL’ye geçişiyle gümrük kısıtlamalarının kaldırılmasının birbiriyle bağlantılı olduğunu söyledi.

Kara Para Geçiş Sistemi

Bankacılık sistemi yok
Yetlinin anlattığı trafiğe göre, Türkiye’de yerleşik olmayan üçüncü ülkelerin vatandaşları TL’ye güveniyorlarsa, sattıkları mal ve hizmetler karşılığında, eğer kendi ülkelerinde de kısıt yoksa TL kullanabilirler. Bu demek oluyor ki IŞİD, Nusra, Kobani ya da Esad rejiminden gelip Türkiye’de TL üzerinden işlem yapabilirler. Gümrükten geçişlerde de paranın kaynağını ispatla gibi bir kısıt olmadığı için ellerindeki malı satarak ya da içeriden aldıkları finansal destekle Güneydoğu illerinde dikkat çekmeden alışveriş yapabilirler.

Örneğin Kuzey Suriye’nin bir bölgesinde zeytinyağı ihraç ediliyor. Karşılığında TL kabul ediliyor. Bu parayla Gaziantep’ten bot, elbise, un, makarna, tuz vs ithal edilebilir. Suriye’de bankacılık sistemi çalışmadığı için getirilen düzenlemelerle nakit üzerinden kolaylık sağlandı. Grup halinde IŞİD ya da ÖSO’ya katılacaklar, Kilis’ten Gaziantep’ten ihtiyaçlarını alabilir. Savaşanlara ayakkabı lazım, yiyecek içecek lazım. Uzun vadede bölgede ne olur biter bilmiyoruz ancak o döneme dek TL kullanımı yüzde 60-70’e ulaşırsa kurulacak yeni hükümetin isteği dahilinde para politikası Türkiye’ye tabi olabilir. Gümrük ihtiyaçlarını karşılamak üzere TL kullanıyor. Petrolü bir şekilde dolarla uluslararası piyasada satıyordu. Şimdi doların yerini TL alıyor.

Suriye’deki terör gruplarının Türkiye’deki destekçileri de bu genelgelerden faydalanarak finansman desteği sağlayabilir. Merkez Bankası’nın emisyon hareketlerine baktığımızda Güneydoğu’da emisyon hacminin son dönemde artış gösterdiğini görüyoruz. Emisyon, Merkez Bankası tarafından basılan kağıt ve metal paranın toplamına deniyor.

200’lük banknotlar
Emisyon hacmi ise, piyasaya sürülen banknotların toplam tutarını ifade ediyor. Örneğin tatil için para çekiyorsunuz para çektiğiniz yerde emisyon hacmi daralıyor. Bu parayı gittiğiniz yerde harcıyorsunuz ve para bankacılık sistemine yeniden dahil oluyor. Bu şekilde tatil yörelerinde emisyon hacmi artıyor. Sistem böyle işliyor.

Bunların içinde 5’lik, 10’luk, 20’lik, 50’lik, 100’lük ve 200’lük banknotlar var. Ancak Güneydoğu’da daha ziyade büyük küpürler işlem görüyor. 100’lük ve 200’lük gibi. Örneğin sınırdan 10 bin TL geçirilecekse daha büyük küpürler daha az yer kaplıyor, fazla dikkat çekmeden taşınabiliyor, muhafazası kolay vs. O yüzden bu bölgede emisyonun büyük küpürleri kullanılıyor.

Keskin yükseliş Merkez Bankası’nın son açıkladığı verilere göre ise temmuz ayında toplam emisyon hacmindeki hızlı artış da dikkat çekiyor. Temmuz başında 95.5 milyar lira olan emisyon hacmi 18 Temmuz’da 108.6 milyar liraya kadar yükseldi. Mart sonundan haziran temmuz başına kadar da yaklaşık 6 milyar lira arttı.

Teröre finansman sağlandı
CHP İstanbul Milletvekili Umut Oran ise gazetemize yaptığı değerlendirmede, Gümrük Bakanlığı’nın düzenlemelerinin iki önemli amacı olduğuna dikkat çekti:


  • İktidarın uzun süre destek verdiği Suriye’deki rejim muhalifi silahlı grup mensupları, yöneticilerinin bu faaliyetleriyle ilgili parasal hareketleri denetim dışına çıkararak onlara rahatça hareket alanı sağlamak,



  • Borçlarını çevirmek ve yavaşlayan ekonomisini canlandırabilmek için yüksek miktarda döviz girişine ihtiyacı bulunan Türkiye’ye kayıt dışı yollardan döviz girişlerini teşvik etmek.Ödemeler dengesi verilerine göre yılın ilk beş ayında Türkiye’ye 8.9 milyar dolarlık kaynağı belirsiz para girişi olduğunu, bunun 4,7 milyar dolarının nisan ve mayısta gerçekleştiğini vurgulayan Oran, “AKP iktidarı ve yandaş medya korosu, yüksek sesle ‘AK Parti IŞİD’e asla destek vermemiştir’ tiradını seslendirse de tek başına bu düzenleme bile bunun aksini ispatlamaya yeterlidir” dedi.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre