Ana içeriğe atla

Piyasa Notları: 2023 hedefi bu büyümeyle hayal

Milli gelir her yıl 100 milyar dolar artarsa 2023 hedefi ancak tutabilir. Türkiye 2023’e kadar her yıl cari fiyatlarla yüzde 29.3 büyürse dolar da 3.50 seviyesini geçmezse yıllık 100 milyar dolarlık büyüme sağlayabiliyor. Bu 2016 büyüme oranını üçe katlamak demek.


Yıllar önce gerçekleşmeyeceği kesinleşince rafa kalkan 2023 hedefleri geçen haftalarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Atlantik Konseyi İstanbul Zirvesi’nde yaptığı konuşmayla yeniden gündeme geldi. Erdoğan “Türkiye Cumhuriyeti’mizin 100. yıldönümü olan 2023 yılında dünyanın en büyük 10 ekonomisinden biri olmayı planlıyoruz. Kişi başı geliri 25 bin dolara yükseltmeyi amaçlıyoruz” dedi. 2023 hedefleri perşembe günü gerçekleştirilen TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi toplantısında da dile getirildi.
AKP, 2011 seçimleri öncesinde 2023 hedeflerini ilan etmişti. Buna göre 2023’te milli gelir 2 trilyon dolar, kişi başı milli gelir 25 bin dolar, ihracat 500 milyar dolar, işsizlik yüzde 5, istihdam edilen kişi sayısı 30 milyon olacaktı. 2014 sonuçları bu hedeflerin hayal olduğunu gösterdi. Son verilere göre yine bu hedefler, popülist söylemlerden öteye geçemeyeceğe benziyor.

Kanada’ya yetişmek
Türkiye’nin 2023’te ilk 10 büyük ekonomi arasına girebilmesi için milli gelirini yedi yılda neredeyse ikiye katlaması gerekiyor. Türkiye TÜİK’in yaptığı güncellemenin ardından dünyanın en büyük 17. ekonomisi konumuna yükselmişti. Ancak 17. ekonomi ile 10. ekonomi arasında dağlar kadar fark var. 

Türkiye’nin dolar bazında milli geliri 854 milyar 791 milyon dolar seviyesinde. Tradingeconomics.com’da yer alan bilgilere göre dünyanın en büyük 10. ekonomisi 1 trilyon 552 milyar 800 milyon dolarlık milli geliriyle Kanada. Kanada gelecek beş yılda milli gelirini hiç artırmasa bile, hatta 1 trilyon 377 milyar 870 milyon dolarlık GSYH’siyle 11. sırada bulunan Güney Kore’nin bir basamak daha yükselmeyeceğini varsayarsak, Türkiye yedi yılda milli gelirini dolar bazında 698 milyar 9 milyon doların üzerinde artırmak zorunda. Bu da yıllık 100 milyar dolarlık artış demek. Bu açıdan dünyanın en büyük 10. ekonomisi olma söylemleri hiç gerçekçi durmuyor. 


En az üçe katlanmalı
Diğer yandan TÜİK’in projeksiyonlarına göre Türkiye’nin nüfusu 2023’te 84 milyon 247 bin 88 kişi olacak. Buna göre kişi başı 25 bin dolar için toplam 2.1 trilyon dolarlık bir GSYH gerekiyor. Türkiye geçen yıl cari fiyatlarla yüzde 10.8 büyüyerek 2 trilyon 590 milyar 517 milyon liralık GSYH’ye ulaşmıştı. TÜİK güncellemesinin ardından bu artış sağlanmış Türkiye sabit fiyatlarla yüzde 2.9 büyüyebilmişti. Geçen yıl dolar kuru ortalama 3.02, enflasyon ise yüzde 8.53 düzeyinde gerçekleşmişti.

Eğer bu yıl dolar kuru yılı hiç yükselmeden 3.5 seviyelerinde tamamlarsa Türkiye dolar bazında milli gelirini 100 milyon dolar artırdığında, TL bazında cari fiyatlarla milli gelirini 3 trilyon 348 milyar 768 milyon TL’ye çıkarması gerekecek.

Eğer bu gerçekleşirse artış TL bazında 758 milyar 251 milyon TL olacak. Bu da nominal bazda büyümenin yüzde 29.3 ile üç katına çıkması demek.

Tahminler düşük
Enflasyon oranının geçen yıla göre hiç değişmediği varsayıldığında bile Türkiye’nin yüzde 2.9’luk reel büyüme sağlayabilmesi için nominal bazda yüzde 10.8 büyümesi gerekiyor. Oysa uluslararası kurumların tahminlerine göre Türkiye bu yıl yüzde 2.9’un altında büyüyecek. IMF’nin Türkiye için büyüme beklentisi yüzde 2.5. Moody’s ve EBRD’nin yüzde 2.6. Dünya Bankası’nın yüzde 2.7.





Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre