Ana içeriğe atla

Artvin Hatila Vadisi'nde maden tehlikesi

25 yıldır maden karşıtı mücadelenin sürdüğü Artvin’de, maden arama ruhsatı için üç ihale daha sonuçlandı. İhaledeki alanların bir kısmı Milli Park sınırları içinde yer alıyor. Çevreciler konuyu yargıya taşıyacak.

Hatila Vadisi
Kaz Dağları’nda altın madeni çalışmaları nedeniyle Kanadalı Alamos Gold şirketine tepkiler sürerken, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün (MAPEG) orman alanlarına yakın bölgelerde maden arama ruhsatı için düzenlediği ihaleler de devam ediyor.
Son olarak Mehmet Cengiz ve Ömer Faruk Kalyoncu'nun sahibi olduğu şirketler Artvin'de maden arama ruhsatı için düzenlenen üç ihaleyi kazandı. MAPEG, 18 Temmuz'da Artvin'de 125 endemik bitkiyi barındıran, koruma altındaki Hatila Vadisi Milli Parkı sınırlarını da içine alan üç sahayı ayrı ayrı 423 bin 407 TL taban bedeliyle ihaleye çıkardı.
İhaleye konu olan 1320.48, 1906.09 ve 905.36 hektarlık üç alanın ihalesini de Mehmet Cengiz'in sahibi olduğu Akcan Madencilik ve Ömer Faruk Kalyoncu'ya ait olan Zirve Holding ortaklığındaki Artvin Maden İşletmeleri AŞ kazandı.
Böylece toplam 4 bin 132 hektarlık alan, maden arama ruhsatı için Artvin Maden İşletmeleri AŞ’ye verilmiş oldu. Şirket 19 Temmuz-1 Ağustos arasında her bir saha için 450 bin TL olmak üzere toplam 1 milyon 350 bin TL'lik ihale bedelini yatırdı.

8 bin hektarda söz sahibi oldu
Hazırlanan ihale şartnamesine göre Artvin Maden İşletmeleri AŞ’nin iki ay içinde ruhsat başvurusu yapması gerekiyor. Böylece çevre örgütlerinin uzun yıllar mücadele verdiği yine Cengiz Holding'e ait Cerattepe maden sahası ile Hatila Vadisi Milli Parkı arasındaki boşluk da kapanmış oluyor. Son ihaleyle birlikte Mehmet Cengiz'in Artvin'de maden aramasında söz sahibi olduğu alan ise 8 bin hektarı geçiyor.
5177 sayılı Maden kanuna göre, enerji hammaddeleri, gümüş, bakır, altın, çinko, demir gibi metalik madenler, endüstriyel hammaddeleri ve radyoaktif maddeleri içinde barındıran dördüncü grup madenler için 2 bin hektarı geçmeyecek şekilde arama ruhsatı müracaatı yapılabiliyor.
Cengiz ve Kalyoncu'ya ihale edilen dördüncü gruba ait alanların ise bu düzenlemeye göre yeniden ruhsatlandırıldığı görülüyor.Cengiz ve Kalyoncu, tek tek 2 bin hektarı geçmeyecek şekilde ruhsat başvurusu yapacaksa da ihale sonrası alacakları ruhsat toplamda 4 bin hektarı geçiyor.
Cengiz, Artvin'e Cerattepe ile girdi
Artvin halkının Cerattepe ile başlayan maden karşıtı mücadelesi 25 yıldır devam ediyor. Bu konuda örgütlü bir mücadele yürütmek için 1995'te Yeşil Artvin Derneği kuruldu. Bu madeni de Kasım 2012'den bu yana Cengiz Holding'e ait Eti Bakır AŞ işletiyor.
DW Türkçe'ye konuşan Yeşil Artvin Derneği'nden Avukat Bedrettin Kalın, Cerattepe'nin iki ruhsatı olduğunu, bu ruhsatların da 2014'te tek ruhsata dönüştürüldüğünü söylüyor. Kalın'ın verdiği bilgiye göre 250 hektar ve 4 bin 156 hektarlık iki alanın toplam büyüklüğü 4 bin 406 hektarı buluyor. Ancak Cengiz'in 250 hektar içindeki alanda sadece 32 hektar için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu raporu bulunuyor.
Üç ihalenin kapsadığı alan
Üç ihalenin kapsadığı alan
Avukat Bedrettin Kalın, son ihalelerle birlikte Mehmet Cengiz'in maden aramada söz sahibi olacağı alanın 8 bin 538 hektara çıktığını vurguluyor.
Kent ormanları yer alıyor
Kalın, kritik bir noktaya daha işaret ediyor. Cerattepe'nin ruhsatları ile Hatila Vadisi Milli Parkı arasındaki boşluğun son ihalelerle birlikte ruhsatlandırıldığını söylüyor. Kayak tesislerinin olduğu alanın da ruhsata dahil edildiğine dikkat çeken Kalın, "Ruhsat alanlarına baktığımızda şehrin üzerinden geçen yanlama bir hat var. Bu bölgeler Kafkasya turizmini geliştirme, koruma bölgesi ilan edilen alan, kent ormanlarını yer aldığı şehir sularının olduğu alanlar" diyor. Kalın, ihalesi kazanılan alanların bir kısmının Milli Park sınırları içinde yer aldığını vurguluyor.
1994'te koruma altına alındı
Doğu Karadeniz Bölgesi'nde, Artvin sınırları içinde yer alan Hatila Vadisi, 1994 yılında milli park ilan edilerek koruma altına alındı.
170 metre yükseltiden başlayarak 3 bin 224 metre yükseltiye kadar uzanan vadi, bu özelliğiyle çok zengin biyoçeşitliliğe sahip. Akdeniz Bölgesi bitki türlerini de içeren vadi, ayı, tilki, yaban keçisi, sansar, porsuk gibi memelileri, ötücü ve yırtıcı kuşları ve ünlüHopa Engereği'ni barındırıyor.
Orman alanlarında ladin, göknar, sarıçam, kayın, fıstıkçamı, şimşir, sandal ağacı başta olmak üzere çeşitli ağaç ve çalı türlerininin yer aldığı milli park içinde, 125'i endemik olmak üzere 1349 adet bitki türü bulunuyor. Dört ayrı orman gülü barındıran vadide 19 adet de dere yer alıyor.
Kaz Dağları’nda doğa katliamına yol açan Kirazlı altın madeninde toplam alan ÇED raporuna göre 613 hektardı. Alamos Gold'un Ağı Dağı ve Çamyurt ile birlikte Kaz Dağları’nda toplam 3 bin 500 hektarda arama ruhsatı bulunuyor. Hatila Vadisi'nin sınırlarında yer alan ve çevreyi tehdit eden bu arama ruhsatları ise Kaz Dağları’ndaki büyüklüğü de geçiyor.
Artvin halkının maden karşıtı mücadelesi 25 yıldır sürüyor
Artvin halkının maden karşıtı mücadelesi 25 yıldır sürüyor
"Şehir merkezinde sıkışmış durumdayız"
İhalenin feshi için yasal işlemleri başlatacaklarını söyleyen Bedrettin Kalın, daha önce Cerattepe için açtıkları davada, ihalenin tarafı olmadıkları için ret cevabı aldıklarını belirtiyor. Avukat Kalın "Ruhsat aldıklarında ruhsatın iptali, ÇED sürecinde ÇED'in iptali gibi davalar açılabilir. Bu durum yeni bir dava sürecinin başlayacağına işaret ediyor. Son ihaleler ile birlikte şehir merkezi dışında bir alan kalmıyor. Şehir merkezinde sıkışmış durumdayız. Bu çok üzücü" diye konuşuyor.
Cerattepe'de ne olmuştu?
Cerattepe'de 1989 yılında Kanadalı şirket Cominco'ya maden arama ruhsatı verilmiş, bu da çevre halkının tepksine neden olmuştu. Yeşil Artvin Derneği'nin yürüttüğü çalışmalar sonucu Cominco, 1998'de faaliyetini durdurmak zorunda kaldı. Şirket, haklarını ise yine Kanada merkezli Inmet Mining'e devretti. Inmet Mining'in aldığı ruhsat da açılan davalar sonucu 2009'da iptal edildi.
2012’de yeniden açılan ihaleyi kazanan Özaltın İnşaat, hakkını devir sözleşmesiyle Kasım 2012'de Cengiz Holding'e bağlı Eti Bakır AŞ’ye devretti.
Son üç ihaleyi kazanan Artvin Maden İşletmeleri AŞ ise yine Özaltın İnşaat'tan devralındı. Ankara merkezli şirket, 17 Eylül 2018'de Cengiz Holding'in sahibi olduğu Eti Bakır AŞ’ye devredildi. Şirket 3 Ocak 2019'da ise Akcan Madencilik ve Zirve Holding'in yüzde 50-50 ortaklığına geçti. Akcan Madencilik'in yönetiminde Mehmet Cengiz, Ekrem Cengiz, Şeref Cengiz ve Şaban Cengiz yer alırken, Zirve Holding Ömer Faruk Kalyoncu'ya ait.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

IMF Karşıtı Annenin IMF Uzmanı Kızı

Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi üyeliğine seçilen Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Başkanı ve IMF eski ekonomisti Doç. Dr. Selin Sayek Böke , üniversitede iktisat eğitimi alma kararının hayatının en güzel hatası olduğunu söylüyor. Anne Selin Sayek Böke ile ekonomist Selin Sayek Böke arasındaki dengeyi annesinden ilham alarak koruduğunu vurgulayan Böke, "CHP'de herkesin daha mutlu, refah içinde yaşayabileceği ekonomik ortamı sağlayacak politikalar üretilmesine katkıda bulunarak bunları somutlaştırmaya katkıda bulunacağım" diyor. Dünya Bankası ve IMF kariyerine sahip, güleryüzlü ve sıkı bir makro iktisatçı olarak bilinen Selin Sayek Böke ile CHP Parti Meclisi üyeliğinden annesi Türk Tabipler Birliği eski Başkanı Füsun Sayek ile olan ilişkisine kadar birçok konuyu masaya yatırdık. Böke, 11 yaşındayken kardeşi ile 'gazetecilik oyunu' oynadıklarını, hazırladıkları gazeteye ekonomi yazılarını yazdığını paylaşıyor. Kendisini ekonomi alanına yönle

İran, Sıtkı Ayan’dan sorulur

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği iddia edilen ikinci telefon görüşmesinde adı geçen işadamı Sıtkı Ayan, özellikle AKP döneminde parlayan isimlerin başında geliyor. WikiLeaks belgelerinde de adı geçen Sıtkı Ayan’ın ismi İran ile yapılan ticari anlaşmalar ve yüksek devlet teşvikleriyle anılıyor.   Sivas’ın Gölova beldesinde doğup büyüyen Sıtkı Ayan, İstanbul İmam Hatip Lisesi ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. Mesleğini icra yerine petrol işine girdi. Ayan’ın, İran ve Sudan’da petrol ve doğalgaz sahalarıyla ilgili yatırımları bulunuyor. WikiLeaks belgelerine göre ABD Ankara Büyükelçiliği’nden gönderilen kripto, Başbakan Erdoğan’ın İran’daki etkinliğini ve ilişkisini ortaya koyuyordu. ABD elçiliğinin belgesinde, 22 Şubat’ta Türk gazetelerinde İran ile Türkiye arasında müşterek bir yatırım projesi imzalandığı ve buna göre kurulacak olan yeni bir doğalgaz boru hattının, İran gazını Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşıyacağı belirtiliy

#ParadisePapers: Off-shore biraderler

Berat ve Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulmuş. Serhat Albayrak bu şirketlerden birinin bizzat direktörü. Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının off-shore bağlantılarını ortaya çıkaran Paradise Papers’ta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın ağabeyi Serhat Albayrak’ın da ismi geçiyor. Serhat Albayrak, belgelere göre Malta’da bir off-shore şirketle bağlantılı görünüyor. Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Albayrak’ın yanı sıra Çalık Holding çalışanları Mehmet Gökdemir, Murat Tarı ve Şafak Karaaslan şirket yetkilileri arasında bulunuyor. Murat Tarı 2000-2005 yılları arasında Çalık Holding’de genel müdür olarak görev yaptı. Mehmet Gökdemir Çalık Holding’e bağlı GAP Tekstil yönetim kurulu üyesi, Şafak Karaaslan Çalık Holding’in dış ilişkiler sorumlusu. Serhat Albayrak da söz konusu dönemde Çalık Holding genel müdürlüğünü yürütüyordu.

Panama Belgeleri: Hayyam Bey'in cenneti

Panama belgelerine göre Hayyam Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan önce Niue’de bir şirket kurdu. Yaptığı açıklamada “Niue’nun adını bile duymadım” dedi. Panama belgelerinde, Türkiye tarihinin en büyük banka batırma olayına imzasını atan Hayyam Garipoğlu’nun da dört off-shore şirketi ile yer aldığı ortaya çıktı. Belgelere göre Garipoğlu’nun, Sümerbank davasında adı geçen Olsten Marketing Co Ltd’nin yanı sıra üç ayrı off-shore şirketi daha var. Bu şirketlerden biri Olsten Marketing’in kapatılmasından hemen sonra kurulan Niue merkezli Unitrade International Ltd olsa da Garipoğlu, Niue’nun neresi olduğunu dahi bilmediğini ifade ederek bu şirketin kendisine ait olduğunu yalanladı. Olsten, Mossfon müşterisi Sümerbank ile ilgili dava dosyasına göre Garipoğlu, Sümerbank’a el konulmadan bir gün önce, kendisine ait olan Romania International Bank’a 8 milyon dolar transfer etti, buradan da yine kendi paravan şirketi Olsten Marketing’in hesabına aktardı. Panama belgelerine göre